Günümüzde turistik tesislerde Genel Müdür olarak çalışan kişiler personelin alımı ve sevkinden, operasyonun düzgün işleyişinden, her türlü denetimin yapılmasından, tesisi 3'üncü şahıslara karşı temsil etmekten, tesisin satışından, sistem-demirbaş malzeme satın almasından, tesisin dekorasyon ve konseptini oluşturmaktan veya mevcudu uyum içinde sürdürmekten, sözleşmeleri imzalamaktan, maliyetlerin kontrol altına almaktan, tesisin tanıtımından, tesisin mali ve hukuki temsilinden, güvenlik ve sağlık normlarına uyumdan, departmanlar arası koordinasyondan sorumludur.

Kısacası her şeyden birinci derece sorumlu tek otoritedir. Bir bakıma tesisin başbakanı icraatta bulunur. Yöneticiler bakan, personel de milletvekili gibi ülkenin her yerinden gelip hizmet verir. Ancak bu tesislerin mutlaka bir de 'president'i vardır. Bu kişi tesiste bizzat bulunabilir veya şirket merkezindedir. Genelde bizim ülkemizde münferit tesislerde ve uluslar arası marka olmamış tesislerde şirket müdürü şöyle ya da böyle işin başındadır.

Kanunlar önünde şirketin her işleminden direkt sorumlu olan kişidir. Eğer turizm sektöründen gelmiyorsa işi öğrenmeye çalışır ve sürekli herkesi izler, yanılma deneme ile mesleği öğrenmeye çalışır. Birkaç sene sonra işi herkesten daha iyi bildiğini iddia eder. Doğal olarak işe karışınca bir seri hatalar sürer gider, zarar gören tesis olur. Tabii burada genel müdürün de tam donanımlı olmamasından ve yaptığı işin ciddiyet ve sorumluluğundan uzak olmasından kaynaklanan olumsuz etkisi yadsınamaz. Genel Müdür konumundaki yetkisiz yetkili de, işinden olmamak için etliye sütlüye karışmayan, veya davranış -yönetim tarzı- pratik olamayışı, cesaretsizliği ve ilişkilerde güven vermemesi, ani doğru kararlar verememesi, piyasayı iyi analiz edememesi, inisiyatif kullanamaması gibi çeşitli nedenlerle pasif yönetimi tercih etmesi halinde tüm başarısızlıklardan da direkt sorumlu gösterilir. Günah keçisi olur veya şamar oğlana döner. Zaten bu konumda kişi aslında Genel Müdür değil, Otel Müdürü veya İşletme Müdürü sıfatını taşır. President işle uğraşmak istememesinden, tesisin profesyonelce yönetilmesini istemesinden dolayı yetkilerinin bir kısmını Genel Koordinatör (Meclis başkanı diyelim) veya Başbakan konumundaki Genel Müdüre devretmek ister. Tabii ki bu kişi seçilmiş, geniş yetkilerle donatılmış, yüksek vasıflı olduğundan dolgun maaşı hak eden sektör profesyonellerinden biridir.

Bu yetki sözle verilemez. Sözde Genel Müdürlük sağlıklı işlemez. Sözde Genel Müdürün yapacağı satış sözleşmesi, karşılıklı taahhütler, temsilde ve hukuki yazışmalarda, kısaca hukuk önünde geçerli olamaz. Yetkisiz yetkili olamaz. Dolayısıyla kısmi veya geniş kapsamlı resmi yetki belgesi olmadan yaptığımız sözleşmeler ve olur olmadık yerlere attığımız imzalar da hukuken geçersiz olmalıdır. Ancak öncelikle Genel Müdürün bir şeyi imzalaması için karşı tarafın da sorumluluğu vardır. O sorumluluk, Genel Müdürün yetki belgesini istemek olmalıdır. Yani bir bakıma genel müdür yetkisi kadar konuşmalıdır. Aynı imza sirküleri istendiği gibi kişiden onaylı resmi yetki belgesi istenmelidir.

Geçmişte mahkemelerde bunun olumsuz örneklerini gördük. Yetkisiz Genel Müdürün veya Satış Müdürünün yaptığı kontratı acente ile ihtilafa düşüldüğünde kabul etmeyen, geçersiz sayan patronlar az değildir. Böylece kendilerini kurtarmış ancak, yöneticilerini basiretsiz kişi durumuna düşürmüşlerdir.

Patron veya şirket yetkili müdürü olan kişi gözü pek tutmadığı müdüre illa yetki belgesi vermek zorunda da değildir. Onun gözünde genel müdür bir operasyon müdürü, otel yetkilisi gibidir. O halde can ve mal kaybına neden olacak çok ciddi kazalarda ve olaylarda bu kişiyi kurbanlık gibi direkt öne süremez. Ne kadar yetki o kadar sorumluluk...

Tabii ki sadece resmi yetki belgesi almakla da bu iş bitmez. Genel Müdür gerçekten bu yetkilerle donatılmalıdır, yetkilerin içini doldurabilmelidir. Yetki belgesi bir ehliyettir, iş yapma belgesidir. Genel Müdür için bir kariyer, rütbe ve prestij unsurudur. Kendini ispatlamanın da bir nişanesidir.

Bugün tesislerimizin çoğunda sezonluk ve ucuza çalıştırılan yetkisiz sözde genel müdürler görev almaktadır. Ne onların karlılık-verimlilik ve yönetim hedefleri tutmuştur, ne de patronların vaatleri...

Şirketin ecrimisil, iskele, büfe, kaçak yapılar, inşaat ve iskan raporu gibi hukuk önünde suç ve kaçak konumunda olan işler genel müdürün sorumluluk alanına girmeyen, şirketin yönetim kurulunun tasarruf ve sorumluluğunda olan işlerdir. Kesinlikle genel müdürlerin üzerine atılamaz. Adaletin bunu görmezden gelmesi de kabul edilmemelidir. Genel müdürün bu işlerden bir çıkarı yoktur, olmamalıdır da. Genel müdür rant peşinde olmak için değil, tesisi düzgünce yönetmek için maaş almaktadır. Mal sahibi veya işletmecisi olmayan Genel Müdürleri sanık olarak yargılayan bu tür davalar derhal düşürülmeli veya muhatabı değiştirilmelidir. Bu adil olmayan, emperyalist bir yaklaşım değil midir?

Öte yandan genel müdürüne tam yetki veren ve onu maddi manevi tatmin eden bir şirket veya patron, elbette her türlü sorumluluğu genel müdürün üstlenmesini bekleyecektir. Genel müdürde bu sorumluluğun bilincinde olarak özellikle sağlık -güvenlik- hukuki sorumluluk işlerinde kılı kırk yarmalıdır, standartlara uymayan, ne jeneratörü ne asansörü ne de yangın sistemini kabul etmemeli ve tesisi baştan aşağı bu kriterlere göre kabul görmüş danışman ve denetleme firmalarına kontrol ettirmeli, gerekli değişiklikleri yapmalı ve bunu şirkete bir belge olarak rapor etmelidir. Çünkü bir genel müdür daha ziyade otelcilik üzerinde ihtisas yapmıştır ve her şeyi bilemez.

Bugün gerçekten genel müdür maddi ve manevi hüküm giyse arkasında olan bir kurum yoktur. Olsaydı yukarıdaki davaların düşmesi için bir girişimde bulunulurdu. Patronunun veya şirketinin vicdanına kalmıştır. Şirket yöneticisi toplumdaki statüsü ve etkinliği nedeniyle maddi ve manevi cezaların üstesinden rahatlıkla gelebilir ama bir genel müdür değil maddi ve manevi cezanın üstesinden gelmek, birkaç ay işsiz bile kalsa ailecek çok olumsuz etkilenir.

Otelciler Birlikleri değil ama Profesyonel Otel Yöneticileri Derneği bu konuda işlevini artırarak bir çığır açmalıdır. Çalışma Bakanlığı en fazla aynı işyerinde 6 ayını dolduran bir Genel Müdürün yetki belgesini talep etmelidir. Otel Müdürü veya İşletme Müdürü sadece işletmenin yönetiminden sorumlu tutulmalı ve onun için yetki belgesi şartı aranmamalıdır. Yetki belgesi alan genel müdürler bunu bir bedel karşılığı Poyd'a onaylatarak üye olmalı ve bundan sonraki iş hayatında her türlü dava konusunda Poyd hukukçuları kendisini savunmalıdır.

Patrondan daha çok işyerinde bulunan ve büyük özveri ile çalışan, neticede bir üst düzey personel statüsünden öteye gitmeyen genel müdürler sahipsiz kalmamalıdır.